เว้นว่างชวนคุยเรื่องของกินมาเสียนาน ขอพักเรื่องชุลมุนมาว่ากันด้วยของกินหน่อยนึง เรื่องมีอยู่ว่าเดือนก่อนช่วงที่เราชุมนุมกันบนถนนราชดำเนิน ผมเดินเปรี้ยวปากอยู่บ่อยครั้งที่เหลือบเห็นยอดมะขามอ่อน ผมชอบอาหารแทบทุกอย่างที่เป็นต้มส้มแบบบ้านๆ ไม่ว่าเป็นต้มยอดส้มป่อย ต้มลูกแควบ ชื่อผักทางใต้ทั้งนั้นแหละครับ ต้มส้มปลาธรรมดาก็ชอบ เอาเป็นว่าขอให้เป็นต้มส้มเถอะครับ โดยเฉพาะต้มกับปลาย่างเป็นอันว่าชอบทั้งนั้น ทานตอนอากาศร้อนๆ สดชื่นดีเหลือเกิน
เห็นยอดมะขามพาลนึกถึงต้มยอดมะขามกับปลาย่าง แล้วนึกถึงชีวิตกลางสวน ทำงานแดดร้อนทั้งวัน เข้าร่มกินข้าวเที่ยง ซดน้ำต้มส้ม จะหาสุขไหนมาเปรียบเป็นไม่มี
วันก่อนน้องคดข้าวเย็นมาให้ พร้อมต้มยอดมะขามกับปลาดุกย่าง มันคิดอะไรของมันก็ไม่รู้ล่ะครับ แต่ถูกใจเป็นที่สุด เห็นบอกว่าทำเองด้วย เลยฟาดซะเกลี้ยงในบัดดล ซดน้ำจนไม่เหลือติดท้องถ้วย
ไม่ใช่อาหารวิเศษวิโสอะไร ไม่ได้ตกแต่งวิรัสมาหรา ก็แค่อาหารธรรมดาที่เลิศรสสำหรับคนบ้านๆ อย่างผม ตำรับบ้านๆ ก็ไม่มีอะไรมากในการปรุง แค่ตั้งน้ำ เติมเกลือ กระเทียม ตั้งไฟ พอร้อนก็ฉีกชิ้นปลย่างใส่ รอเดือดใส่ยอดมะขามแล้วก็ยกลง ตักราดข้าวสวยร้อนๆ ก็อร่อยได้แล้ว
ต้มส้มยอดไม้เปรี้ยวอะไรก็ตาม ถ้าให้อร่อยต้องใช้ปลาช่อนที่ย่างจนแห้ง มันจะให้รสอร่อยและไม่มัน คือ ไม่มีน้ำมันจากตัวปลาออกมา จะใช้ปลาดุกแทนก็ได้ถ้าหาปลาช่อนย่างไม่ได้แต่จะมันมาก บางคนอาจชอบ แล้วแต่ลิ้นแต่ละคนล่ะครับ
แต่ที่มันน่าเคือง คือ ถ้วยแรกของวันก่อนหน้าพอจะมีเนื้อมีหนังปลาให้ได้รสบ้าง อีกถ้วยของวันหลังดันมาแต่หัวปลาล้วนๆ ‘ครด’ กันเหนื่อย!
ครด…แปลว่าอาราย
คำแนะนำ — ถามศรีวิชัย เขารู้ความหมายด๊
ครด คร็อด กริยา แทะ , กัดกิน
การกินที่ใช้มือจับของที่จะกินเข้าปากโดยมือเดียวหรือสองมือก็ได้ แล้วใช้ฟันหน้าเทะของกินนั้น โดยทั่วไปการ ครด จะกินกันในวงเพื่อนหรือคนสนิทเท่านั้น ถ้าจีบหญิงใหม่ๆ ไปครดให้น้องเห็น รับรองอด
ไปแอบหาความหมายมาเองก็ได้…
ถ้าจะไปถามบรรดาเด็กๆ ศรีวิชัยในสังกัดก็ลำบาก
เพราะกลับบ้านงานบุญกันก็หลาย…
หรือพี่ๆ ศรีวิชัยบางส่วน ก็โดนหมาต๋าคุมขังอยู่อีก
แต่ดูท่าทางอาหารชามนี้จะอาหย่อยเนอะ…
ถึงแม้คุณพี่จะหน้าหมวยนะ…แต่คุณพี่ก็ชอบทานอาหารลักษณะแบบนี้เป็นที่สุด…
เพราะปกติจะชอบทานขนมจีนแกงไตปลาอยู่ประจำ
แต่ถ้าเป็นอาหารอีสานก็จะชอบทานแกงเปรอะ โอ๊ย…เปรี้ยวปากแท้
เฮ้ย…ลืมตัว…กินเจ กินเจ กินเจ
ม่ายกินเด็ก … ม่ายกินเด็ก
หายไปครึ่ง ชม. ไปหาความหมายมาจนได้เนาะ สามารถจริงๆ พี่เรา
ถ้วยนี้อร่อยครับ น้องมันทำใช้ได้เลย
ปล. แกงไตปลา คนใต้แท้ๆ เรียกแกงพุงปลา ไม่มีใครเรียกแกงไตปลา เพราะส่วนที่เอามาหมักใส่ในแกงคือ พุงปลา (ตับไตไส้พุง) ล้วนๆ ไม่มีไตปลาเกี่ยวข้อง คนกรุงเทพแบบกระแดะๆ ทะลึ่งไปเปลี่ยนชื่อเป็นไตปลา คนใต้บางส่วนก็เออไตก็ไต จะได้เข้าใจกันง่ายๆ บางส่วนก็บ้าจี้ตามไปด้วย
อาการกระแดะทางภาษาพาให้เพี้ยนในอดีตมีเยอะ น่าจะคล้ายๆ กับกรณีปลาร้า-ปลาแดก การกระแดะไม่ได้จำกัดเฉพาะของกินแต่ลามถึงทุกอย่าง หมู่บ้านหนึ่งชื่อไร่แขก พวกทะลึ่งไปเปลี่ยนชื่อทางการว่าบ้านไร่อิสลาม เกาะหนึ่งในจังหวัดตรังมีชื่อว่าเกาะหมู เกาะหมูมันดูไม่สุภาพ ฉนั้นต้องเกาะสุกร ..
—
ครด จะเป็นอาการกินอย่างว่า แต่จะเป็นคำที่แสดงความรู้สึกเข้าไปด้วย คือ กินอย่างมีความสุข ตะกละตะกราม
ของฝาก:
ลูกสาวพ่อ อยู่หล่อ แก้มแดง
ใครมาแหลง พ่อจี้แกง วัวลด
พ่อจี้ครด ให้มัน ติดหนวด
พ่อจี้บวช โกนหนวด โกนเครา
พ่อจี้เมา ให้หมา เลียวาน
พ่อจี้คลาน เข้าป่า ย่านหนัด
พี่จี้หมัด ย่านหนัด หนวยเขียว
พี่จี้เอี้ยว ดึงแม่มาจูบ
พ่อจี้ลูบแม่สองสามที
แล้วพ่อจี้หนี ไปหาเมียใหม่..
โห..เห็นแล้วน้ำลายไหลเลยอ่ะ อยู่หาดใหญ่ก็ใช่ว่าจะได้กินของพันนี้ อยู่ กทม. แล้วได้กินนี่มานน่าหึงสา อยากกลับบ้านไปกินแกงลูกแควบแล้ว หน้านี้มีม่ายอ่ะ
ลูกแควบ คือ ลูกอะไรไม่รู้จักนิ
ไม่ค่อยได้ตามข่าวไปอยู่เรือ เจ็ดวันต่อเน็ตทื เรือมันโคลง
@ปราง PAD
หาดใหญ่ก็มีนี่นา ตามตลาดสดอย่างแถวรางรถไฟน่าจะมีขาย ถ้าจะเอาแต่เครื่องปรุง ส่วนที่เขาต้มขายที่ไหนๆ ก็หายากทั้งนั้น
@Sittingbull
ลูกแควบ คือ ผลของต้นแควบที่สมัยก่อนเขานิยมตัดต้นไปเผาถ่าน เพราะให้ไฟแรงมาก ขึ้นที่ที่ลุ่ม ชื้น หรือใกล้แหล่งน้ำ อย่าง หนอง บึง พรุ ผลมันแบนๆ บี้ๆ (ภาษาใต้ใช้คำว่า แควบ) เขาเลยเรียกลูกแควบ ผมไม่เคยเห็นต้นแควบที่สามจังหวัดใต้นะครับ แต่แถบนครมีเยอะมาก โดยเฉพาะแถวบ้านผม ปัจจุบันเหลือน้อยลงเพราะคนรุกที่หนองไปทำสวนยางสวนปาล์ม
ปกติลูกแควบจะออกช่วงปลายแล้ง จากนี้ไปก็อีกครึ่งปี ครับ ไว้มีโอกาสจะหารูปมาให้ดู
แควบ ( แฟบ ) ที่ หาดใหญ่ พบมาก แถวริมคลองอู่ตะเภา ตลอดลำคลอง โดยเฉพาะแถวหลังวัดหาดใหญ่ใน จะมีหมู่บ้านมุสลิม เรียกว่า บ้านบางแฟบ เพราะมีต้นแควบ(แฟบ) มาก
(ยำลูกแควบอ่อนๆ ใส่มะพร้าวคั่ว กุ้งแห้งป่น พริกขี้หนู ถือเป็นอาหารจานเด็ด ของคนใต้ คนใต้อย่างนายก สมชาย คนคุดด้วน ต้องรู้จัก ลูกแควบ แน่นอน แต่คงจะไม่กิน เพราะถือเป็นอาหารบ้านๆ กระเจาะๆ (สำเนียงฉวาง-พิปูน)
พูดถึงสำเนียงของ”คนที่บ้าน”ของผม แล้ว ผมเคยถามว่า ทำไม ถึงออกเสียงตัวสะกด ก.ไก่ ไม่ได้ ก็เห็นคนคอนฝั้งตะวันออกของเขาหลวง เขาพูดได้ “คนที่บ้าน”ของผมตอบว่า คนฉวาง-พิปูนดั่งเดิมมักเป็นกลุ่มคนที่ แข็งข้อ แข็งเมือง หรือไม่ก็หนี อาญาแผ่นดิน ด้วยความที่เร่งรีบ เลยทิ้งตัวสะกด ก.ไก่ ไว้แถวๆ เขาธง……น้องเน ว่าจริงมั้ย
พีหลวงคนเดิม-เขยพิปูน(ลูกหลานคอม)
ขอบคุณพี่หลวงที่อธิบายความเพิ่มครับ ผมลืมคำว่า “แฟบ” สนิทเลย คำเดียวกันความหมายเดียวกันแต่ต่างแค่สำเนียง
ผมไม่ทราบประวัติและไม่แน่ใจว่าคนฉวาง พิปูน เดิมหนีมาจากฝั่งตะวันออก รู้แค่ชาวคีรีวงที่ไม่ยอมรับอำนาจรัฐ ที่เอาแต่เก็บภาษีและเกณฑ์แรงงาน (ทหาร) เลยพากันหนี เรื่องคนใต้ดื้อต่ออำนาจรัฐมีเยอะ สมัยหนึ่งว่ากันว่าโจรปล้นบ้านอาละวาดหนัก รัฐออกกฎหมาย (๑๕ วา?) ให้คึนบ้านใกล้ที่อยู่ในระยะที่กำหนดต้องร่วมรับผิดชอบ ต้องดูแล ผลคือ คนใต้ย้ายบ้านออกห่างกันให้เกินกว่าที่กฎหมายกำหนด เป็นอันว่ากฎหมายนั้นไม่มีผล
ก. ไก่ หายผมไม่แน่ใจว่าเป็นเพราะอะไร ไม่เคยถามไม่เคยสนใจ รู้แค่ว่าคนแถวบ้านผม พิปูน ถ้ำ และนาสาร หัวแหะ หัวแตะ คนที่บ้านอาจแซวเล่นๆ ตามที่คนสมัยเก่าเขาพูดเล่นกันก็ได้ครับ จริงๆ ก็พูดได้นะแต่มันติดปากกันมาเป็นทอดๆ มากกว่า คำอื่นๆ ที่มี ก.ไก่ อยู่ด้วยก็เห็นว่าออกเสียงกันได้
พี่เขียนเรื่องลูกแควบไว้บ้างหรือเปล่าครับ จะได้ลิงค์ไปหา
สมชายก็เหมือนคนใต้ส่วนหนึ่งที่ไปได้ดี ไปหาอาศัยถิ่นไกล แล้วแทบไม่กลับบ้านเกิดเมืองนอน โดยเฉพาะคนในยุคสามสี่สิบปีก่อน ประมาณว่าไปแล้วแทบไม่กลับบ้านอีกเลย
พูดถึงเขาธง มีเรื่องจะเล่าเป็นเกล็ดหน่อยนึง ผู้ที่ทำให้เขาธงสะดวกขึ้นต่อการติดต่อค้าขายคือ พ่อท่านคล้ายฯ เขาธงเป็นจุดแลกเปลี่ยนของ (ข้าว กะปิ เหลือ ฯลฯ) ระหว่างคนฝั่งตะวันออกกับตะวันตก (คนฝั่งปากพนังกับฉวาง)
อ่านแล้วเนือย…อยากข้าว!!!