ถึงม้วยดินสิ้นฟ้ามหาสมุทร

ค่ำวานนี้ได้รับความกรุณาและไมตรีจิตจากพี่โอ ชวนไปร่วมงานรำลึกวันครบรอบการเสียชีวิต ครบ ๑๔ ปีของทูล ทองใจ ที่ร้านอาหาร บ้านฝัน ตะวันรัญจวน อิ่มเอมกับเพลงลูกกรุงเก่า ตั้งใจว่าจะเขียนถึงแต่ก็ขอผลัดไปก่อน เพราะเผอิญมีท่านผู้หนึ่งขึ้นร้องเพลง “คำมั่นสัญญา”  ชวนหวนรำลึกและอยากเขียนถึงเพลงนี้

จำได้ว่ารู้จักเพลงนี้เป็นครั้งแรกจากละครเรื่องหนึ่ง ซึ่งน่าจะชื่อเดียวกัน คือ คำมั่นสัญญา ออกอากาศช่องไหนนานมาแล้ว จำไม่ได้ จำโครงเรื่องละครก็ไม่ได้แล้ว

คำมั่นสัญญา เป็นเพลงจากวรรณกรรมพระอภัยมณี ช่วงเกี้ยวพาราสีนางลเวง ทั้งที่มีเมียครบถ้วนแล้วทั้งมนุษย์ ยักษ์ เงือก ก็ยังไม่เว้นวาย ตอนที่ ๓๖ พระอภัยมณีทำผูกคอตายได้นางลเวง ท่อนต้นเป็นบทก่อนถึงท่อนที่ถูกนำมาเป็นเพลง

๏ พระสวมสอดกอดแอบแนบถนอม      งามลม่อมอย่าหมองเลยน้องเอ๋ย
สักแสนปีมิได้ร้างให้ห่างเชย     ไม่ละเลยลืมสัตย์ปัฏิญาณ
…

ถึงม้วยดินสิ้นฟ้ามหาสมุทร     ไม่สิ้นสุดความรักสมัครสมาน
แม้เกิดในใต้ฟ้าสุธาธาร     ขอพบพานพิศวาสไม่คลาดคลา

แม้เนื้อเย็นเป็นห้วงมหรรณพ     พี่ขอพบศรีสวัสดิ์เป็นมัจฉา
แม่เป็นบัวตัวพี่เป็นภุมรา     เชยผกาโกสุมประทุมทอง

เจ้าเป็นถ้ำอำไพขอให้พี่     เป็นราชสีห์สมสู่เป็นคู่สอง
จะติดตามทรามสงวนนวลลออง     เป็นคู่ครองพิศวาสทุกชาติไป ๚

เพลงนี้มีหลายคนที่นำมาร้อง ผมนำฉบับของชรินทร์ นันทนาคร ในชุดผู้ชนะสิบทิศ

เพลงน่ะเพราะ แต่ท่อนถัดจากนั้นสนุก เป็นบทอัศจรรย์

๏ จะผูกศอก็ไม่ผูกจะถูกหยิก     ขืนจุกจิกหนีไปให้เสียหาย
พระว่าพี่มิได้กอดจะวอดวาย     ได้กอดก่ายแล้วก็ฟื้นค่อยชื่นใจ
พลางโอบอุ้มจุมพิตสนิทถนอม     งามลม่อมลมุลจิตต์พิสมัย
ร่วมภิรมย์สมสองทำนองใน     แผ่นดินไหวจนกระทั่งหลังอานนต์
ในนทีตีคลื่นเสียงครื้นครึก     ลั่นพิลึกโลกาโกลาหล
หีบดนตรีปี่พาทย์ระนาดกล     ไม่มีคนไขดังเสียงวังเวง
อัศจรรย์ลั่นดังระฆังฆ้อง     เสียงกึกก้องเก่งก่างโหง่งหง่างเหง่ง
ปืนประจำกำปั่นก็ลั่นเอง     เสียงครื้นเครงครึกโครมพโยมบน ๚

ที่เสียหายหลายแสนก็ตรงที่  “ปืนประจำกำปั่นก็ลั่นเอง” หมดกันพระอภัย บทนี้ยังไม่ถูกกล่าวถึงมากเท่ากับบทบทอัศจรรย์ในน้ำกับนางเงือก ที่ขนาดหนังสือเพชรพระอุมายังนำไปกล่าวถึง