วันที่ไม่มีจตุคาม

ผมไปนคร ( "ไปนคร" เป็นคำที่คนต่างอำเภอพูดเวลาไปตัวเมืองนคร ส่วนคนรอบนอกตัวเมืองพูด "ไปในเมือง" ) ในวันฝนตก ตกตั้งแต่แถบฉวาง ขึ้นเขาตรงศาลาพ่อท่านคล้ายฯ เข้าลานสกา จนไปถึงตัวเมืองฝนตกไปตลอดทางแต่ไม่หนักมาก ผมแวะที่บ้านท่าเรือเลยหัวถนนไป ก่อนจะออกฝนเทลงมาแบบมืดฟ้ามัวดิน ฝ่าฝนมาวัดเท้าโคตร ทะลุไปวัดชาย วิ่งเส้นหลังมาเข้าพระธาตุ ฝนค่อยซาเม็ด ลงปรอยๆ บรรยากาศในเมืองทั่วไปเป็นแบบนี้แหละครับ

ตอนที่แวะวัดพระธาตุผมลงจากรถเหน็บกล้องไปด้วย เพราะอยากถ่ายภาพพระธาตุวันฝนตก เผื่อจะได้ภาพเก็บไว้ เดินเลาะผ่านร้านค้าพื้นเมืองเข้าไป อ้าวเฮ่ย ปรัมพิธีจตุคามหาย เหลือแค่ลานโล่งๆ หน้าวิหารหลวง เหมือนสภาพเก่าๆ ก่อนจะมีจตุคาม ภาพจะมืดๆ นะครับ แสงไม่ค่อยมีแถมตั้งถ่ายอัตโนมัติรีบๆ

สภาพหน้าลานโล่ง ทำให้วิหารหลวงและพระธาตุกลับมาเด่นตระหง่านเหมือนเคยเป็นมาตั้งแต่อดีต ไม่มีสายต่อวิญญาณรกระโยงระยาง

ร้านค้าไม่ค่อยมีคนเหมือนแต่ก่อนครับ เพราะฝนตกด้วย เพราะไม่ค่อยมีจตุคามแล้วด้วย

ไม่ค่อยมีคนเข้ามาซื้อของเท่าไหร่ครับ คุยกับร้านค้าเขาบอกว่าเดี่ยวนี้ไม่ค่อยมีคนมาทำจตุคามฯ แล้ว ไม่เหมือนก่อนหน้านี้ที่มาวันละหลายเจ้า ปรัมพิธีที่มีการจองคิวยาวและตั้งถาวรแบบไม่ต้องรื้อตอนนี้ถูกรื้อเก็บ ใครจะมาทำก็ตั้งเป็นครั้งไป ยังพอมีมาทำบ้างก็หรอมแหรม หลายๆ วันที คนที่เคยมาวันละหลายรถบัสก็หายไป

ช่วงรุ่งของจตุคาม แม่ค้าพ่อค้าตรงร้านพื้นเมืองได้มรรคผลไปกับเข้าด้วย ของขายดีเป็นเทน้ำเทท่า คนมาจากที่ไกลๆ ซื้อของฝาก มากันละหลายคันรถบัสขายกันแทบไม่ทันก็ว่าได้ ตอนนี้เงียบๆ ไป บางวันขายได้ไม่เท่าไหร่ แม่ค้าที่สนิทกันเคยเล่าให้แม่ฟัง แผงพระหน้าวัดพระธาตุก็ซบเซาครับ

จตุคามอิ่มตัว ชาวบ้านเลิกซื้อเลิกหา ที่ทำขายกันเกิดอาการขายไม่ออก (คุณใช้คำว่าเช่าใช่มะ? ) ในวงสนทนาหนึ่งเมื่อต้นปีผมเคยบอกว่าไม่เกินปีนี้หรอก กระแสจตุคามจะหมด โดนสวนกลับว่า "มึงบ้าเหรอ" เขาขยายว่าอีกนานสองปีสามปีโน่น ผมรับฟังไม่ได้ว่าไร

วิทยุชุมชนต่างๆ ในจังหวัดนครยังโหมโฆษณาจตุคามอยู่ครับ แต่นั่นก็แค่การโฆษณา มุขใหม่ต่างๆ เริ่มแป๊กหมดแล้ว ไม่มีกระแสความต้องการ ถึงตอนนี้จะเห็นว่าเหมือนว่ากระแสจตุคามยังมีอยู่ แต่มันมีแค่ฝั่งคนขาย ไม่มีกระแสต้องการซื้อ ลองถามคนทำจตุคามดูสิครับของเหลือเท่าไหร่ ลองถามวัดต่างๆ ที่เข้าร่วมเป็น "คู้ค้า" สิครับ หลังๆ ได้ตังค์ตามที่คนผลิตจตุคามสัญญาหรือเปล่า

น้ำขึ้นคนรีบตัก พอครั้นเข้าหน้าแล้งน้ำมันแห้งขอดคลอง อะไรๆ ก็เป็นไปเช่นนี้แหละ