เพิ่งจะอิ่มแปร้กับแกงส้มราดข้าวสวยร้อนๆ  ตามด้วยซดน้ำแกงเลียงใบตำลึง อร่อยสดชื่น เหมาะกับอากาศร้อนๆ อย่างนี้ กินของมันๆ ตอนหน้าร้อนมันพาลจะเหนื่อยและหมดแรง นึกถึงสมัยทำงานกับชาวบ้าน ออกหาปลากลางเที่ยงช่วงแดดเปรี้ยงๆ แบบนี้แหละ ได้ลมทะเลพัดให้คลายร้อน ขึ้นเที่ยงเอาเรือเข้าเทียบเกาะ ซดแกงส้มกับต้มส้มปลา ชื่นใจอย่าบอกใคร หลับงีบเล็กๆ แล้วไปต่อ
เสร็จจากเรื่องอิ่มท้อง เข้าเว็บไทยโพสต์ไปอ่านบทความของเฮียเปลว สีเงิน ย้อนหลัง เมื่อวานไม่ได้ อ่าน ก็เพิ่งรู้ว่าตกข่าวหนูระบาดที่กระทรวงสาธารณสุข อ่านปนสงสัย..เอ๊ะ ไม่ใช่ผีป่าหรอกหรือที่กระทรวงนั้น หลายวันก่อนมีข่าวลงยันต์ลงชื่อขับไล่กันอยู่ เรื่องหนูๆ ไพล่นึกถึงหนูนาลูกปลาไหล ที่วานซืนออกมาตีโพยตีพาย พรรคปลาไหลหนูถูกผู้ใหญ่รังแก วันรุ่งปลาไหลตัวพ่ออีกมาชักดิ้นชักงอเยี่ยวเล็ดผ้าอ้อม ไม่รู้ใบสั่งผู้ใหญ่หรือเปล่า แต่ที่แน่ๆ การ “เสียสัจจ์” ครั้งนั้น “เพื่อชาติ” คนไทยควรสำนึกบุญคุณ
พูดเรื่องหนูทำให้นึกขึ้นได้ว่า ช่วงสองสามปีที่ผ่านมา ยางแปลงที่เพิ่งปลูกใหม่ที่บ้านมีปัญหาหนูกัดแทะรากจนยืนต้นตาย บางแปลงยางอายุสองสามปีแล้วยังโดนแทะ เป็นเรื่องเสียหายสำหรับสวนยางครับ เพราะยางอายุสามปีขึ้นไปแล้ว ปลูกซ่อมเข้าไปก็ยากที่จะไล่ทัน เร่งปุ๋ยมากโตไวก็จริง แต่เนื้อไม้อ่อน เจอลมหน้าแล้งเข้าต้นยางโค้งเคารพท่านประธานเป็นแถบๆ
สมัยเด็กเวลาเข้าหน้าแล้ง ชอบไปวิดปลาในนา ตอนนั้นยังสมบูรณ์อยู่ครับ หาปลามาแกงได้เยอะแยะ ไม่ต้องซื้อ แต่ที่ไม่ชอบสุดๆ คือ งู โดยเฉพาะงูเห่า เคยจ้องหน้ากันมาหลายครั้ง [...]

Posted in ทัศนะ 2 Comments »

อ่านข่าวในผู้จัดการออนไลน์เกี่ยวกับสถานการณ์พะยูนในแถบจังหวัดสุราษฎร์ธานี ระบุใกล้สูญพันธุ์ ช่วงชีวิตหนึ่งของผมเข้าไปมีส่วนเกี่ยวข้องกับพะยูนครั้งที่ยังทำงานเป็นเอ็นจีโอแถบทะเลสตูล ฝั่งอันดามัน คนทะเลเรียก พะยูนว่า “ดุหยง” ผมติดปากเรียกดุหยงเหมือนกันกับเขา และไม่นำหน้าด้วยคำว่า “ปลา” เพราะพะยูนไม่ใช่ปลา แบบเดียวกับ วาฬ แมวน้ำ สิงโตทะเล
ภาพประกอบจากผู้จัดการออนไลน์
เรื่องเล่าทะเลฝั่งตะวันตกเกี่ยวกับดุหยงส่วนใหญ่เป็นตำนานว่าด้วยน้ำตาพะยูน ที่เอามาทำยาสเน่ห์ ผูกเป็นกลอนรองแง็ง
ตันหยง  ตันหยง                  หยงไหรละน้อง เจ้าดอกเหมรบังไปไม่รอดเสียแล้วเด        ถูกเหน่น้ำตาปลาดุหยงคดข้าวสักหวัด                    คิดถึงน้องรักบังกินไม่ลงถูกเหน่น้ำตาปลาดุหยง         บังกินไม่ลงสักคำเดียว

จากตำนานว่าด้วยน้ำตาดุหยง จึงมีความเชื่อเกี่ยวกับการล่ากันค่อนข้างมาก แต่ตำนานคือตำนาน ช่วงชีวิตที่อยู่แถบสตูล โดยเฉพาะแถบอำเภอละงู ไม่ค่อยได้ยินข่าวว่ามีการล่าดุหยงเพราะต้องการน้ำตา แต่มักได้โดยบังเอิญแต่ไม่ปล่อยหรือมีการล่าเพราะต้องการเนื้อ เนื้อดุหยงราคาแพงและว่ากันว่าอร่อยมาก ไม่เคยทานครับ เคยแต่โลมา (ด้วยความบังเอิญและอยากบอกว่า ไม่อร่อยเลย)

Posted in ทัศนะ, เรื่องเล่า 8 Comments »

ถ้าผมเป็นชาวต่างชาติผมคงจะนึกดูถูกคนไทยอยู่ไม่น้อย ไม่ใช่เพราะความปัญญาเบาที่ติดหลงกับภาพมายาที่คนหน้าเหลี่ยมสร้างขึ้น หรือเลือกนายกนอมินีที่มีบุคลิกลักษณะอัปลักษณ์ แต่ดูถูกในความเป็น “ลิงได้แก้ว ไก่ได้พลอย” ไม่รู้ ไม่เห็นคุณค่าแห่งปัญญาในสิ่งที่ประเทศตนเองมี
คนไทยรับช่วงเอาปัญญาระดับยิ่งยวดของเอกบุรุษชาวชมพูทวีป แทรกผสานในวัฒนธรรม ความคิดความเชื่อ แต่คนไทยก็ทำให้ปัญญานั้นเลอะเทอะเปรอะเปื้อน งม-งาย-โง่-งั่ง พากันเข้ารกเข้าพงหมดทั้งพระทั้งฆาราวาส มี–เป็นแก๊งบัญชาการของ “ไอ้เหลือง” ชั้นผู้ใหญ่ ยศฐาบรรดาศักดิ์สูง บ้างหากินกับบุญ บ้างก็ชวนบ้า “อัตตานะจ๊ะ” ..น่าเสียดาย
คนไทยมีเอกบุรุษที่ทรงปัญญาระดับบรมครู ที่ทรงเป็นเจ้าฟ้าเจ้าแผ่นดิน ทั้งทรงทำแบบอย่าง ทั้งประพฤติในพระราชจริยวัตรให้เห็น ทรงชี้ ทรงแนะ ทรงลงมือทำ ทรงตรัสสอน แต่คนไทยไม่ได้ ไม่เห็น ไม่ยึด ไม่เอาอะไรเลย ปัญญาในทางเศรษฐกิจที่เป็นทางรอด เป็นความอยู่ได้ เป็นความตั้งมั่น เป็นความอยู่รอด เป็นความมั่นคงและความยืนยาว ที่เรียกรวบยอดว่า “พอเพียง” นั้น ส่วนใหญ่เพียงเป็นกระแส แต่น้อยนักจะเข้าถึง ยึดถือ ปฏิบัติใช้หรือเปล่า
คนเมืองนิยม “อินเทรนด์” และ “ซื้อความสุข” แบบเดียวกับ “ความสุขที่คุณดื่มได้” สมัยก่อน นั่นโทรศัพท์รุ่นใหม่ นี่ไอโฟน นั่นไอพอต ร้านโน้นดี ร้านนี้อร่อย [...]

Posted in ทัศนะ 3 Comments »

เมื่อเร็วๆ นี้ พ.ร.บ. ป่าชุมชน ผ่านเข้าสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ไม่แน่ใจว่าอยู่ในวาระไหนแล้ว กฏหมายฉบับนี้ออกแนวโรแมนติก มองป่าชุมชนแบบโรแมนติกคือคิดอย่างคนเมืองที่อยู่ไกลป่าคิด รู้สึกกับป่าแบบเดียวกับที่ถูกสอนมาตั้งแต่สมัยประถม มองความสัมพันธ์คนกับป่าค่อนข้างแปลกแยก ไม่ไว้ใจ ความไม่ไว้ใจว่าคนคือตัวทำลายป่านั้นเข้าใจได้ครับ แต่คนที่อยู่ชิดจากป่า มองป่าต่างจากคนไกลป่ามอง ผมไม่ว่าให้ลึกนะครับ ยาวไปเปล่าๆ หลายปีดีดักสมัยยังทำงานอยู่กับองค์กรพัฒนาเอกชนเคยมีส่วนร่วมกับชาวบ้านร่างกฎหมายอันเกี่ยวเนื่องด้วยป่าหลายฉบับ และก็โดนหมก โดนแก้โดยรัฐบาลหน้าเหลี่ยมจนเละดูไม่ได้ เหมือนศพหมาบนทางหลวงนั่นแหละ ลากๆ ถ่วงๆ จนโดนไล่ไประเหเร่ร่อน กฎหมายก็ถูกพับเก็บจนถูกยกมาปัดฝุ่นอีกรอบในสมัยของ สนช. ไม่ขี้เหร่มากแต่ไม่สวยอย่างสาวชาวบ้าน
ผิดแผกกับกฏหมายแปลงร่างเปลี่ยนสัดส่วนผู้ถือหุ้นบริษัทมือถือ ที่ริเริ่มในสมัยของรัฐบาลคุณชวน (ผ่านแรงผลักดันของค่ายส้มเน่าเดิม) แล้วก็ตกหล่นไปตามวาระของสภาชุดนั้น ผ่านเข้ารัฐบาลและสภาเหลี่ยมรอบแรก กฎหมายเปลี่ยนสัดส่วนถือหุ้นต่างด้าวไม่ยักถูกหยิบจับมาปัดฝุ่นจนหมดวาระสภาแล้วเลือกตั้งใหม่อีกรอบ พอเหลี่ยมจะขายหุ้นให้เทมาเส็ก กฎหมายนี้ก็ถูกหยิบขึ้นมาและผ่านสภาไปอย่างรวดเร็ว แบบไม่มีดีเลย์แม้แต่น้อยทันขายหุ้นพอดิบพอดี พอคนด่าก็ควักหลักฐานขึ้นมาว่ากฎหมายนี้เริ่มมาตั้งแต่สมัยคุณชวนโน่น (ทุเรศเนาะ)
โอ้ย นอกเรื่องยาวไป กลับบ้านไปรอบล่าสุดต้นมะขามใหญ่หน้าบ้าน ที่ผมเคยเห็นเป็นต้นมะขามเด็กสมัยที่ผมยังเรียนประถม ผ่านจนผมเป็นหนุ่มมะขามต้นนี้ก็โตใหญ่ แตกกิ่งแตกก้านซะใหญ่โต เป็นมะขามหนุ่มใหญ่ก็ว่าได้ มันไม่มีเจ้าของ อยู่ริมทาง ถึงตอนแตกยอดใครๆ จะไปเอายอดอ่อนมาเลียงกับปลาย่าง..ก็อร่อย ใส่แกงส้มก็อร่อย ใส่แกงกะทิก็อร่อย คนในหมู่บ้านได้ประโยชน์จากมันแทบทุกบ้าน เลยถึงช่วงใบแก่ออกฝักอ่อน ชาวบ้านก็มาเก็บกันอีก เอาไปทำน้ำพริกมะขาม อร่อยแท้ ใส่แทนมะนาวในแกงส้ม ต้มส้ม [...]

Posted in ทัศนะ 32 Comments »