นักข่าว นักศึกษา อาจารย์มหาวิทยาลัย

ขึ้นหัวข้อแบบนี้อย่างเพิ่งสงสัยหรือตั้งคำถามว่าผมจะชวนคุยชวนวิเคราะห์อะไรออกไปไกลนะครับ ไม่ได้ชวนคุยเรื่องระบบการศึกษานะครับ เขียนเรื่องนี้เพียงแค่เพราะช่วงหลังนี่สังเกตเห็นอะไรบางอย่าง ที่ออกไปในทิศทางคล้ายๆ กัน

มีเสียงบ่นแว่วๆ บ่อยครั้งเกี่ยวกับนักข่าวประจำทำเนียบรัฐบาล (ขอเว้นไม่พูดถึงพฤติกรรมที่เปลี่ยนจาก “ขี้ข้า” มาเป็น “หมาดอใหญ่” ในช่วงหลังๆ นี้นะครับ) ในระยะหลังที่เป็นสภาพจากต่างคนต่างทำต่างเขียนข่าวส่งต้นสังกัด มาเป็นถ่ายเอกสารแจก ..คุ้นๆ มั๊ยครับ?

บทสำคัญสุดของนักข่าวภาคสนามอย่างหนึ่ง คือ เป็นคนกำหนดหัวข้อข่าว หรือ news maker แล้วเป็นคนกำหนดหัวข่าวที่มีบทบาทสุดเนื่องจากเป็นคนที่อยู่ชิดกับแหล่งข่าว และเป็นคนยิงคำถาม และกำหนดตำถาม! การยิงคำถาม คือ การกำหนดประเด็นนั่นแหละ และกำหนดหัวข้อข่าวที่จะนำมาพาดในหนังสือพิมพ์ หรือออกอากาศ

การตั้งคำถามที่ต่างกัน หรือกำหนดคำถามที่ต่างกัน ทำให้โทรทัศน์หนังสือพิมพ์ได้มุมมอง ประเด็น หรือรายละเอียดที่ต่างกันออกไป นั่นคือความหลากหลายในแง่มุมของแต่ละเรื่อง คนรับสารจะได้ข้อมูลจากหลายๆ ด้าน หลายมุมมอง การถามเรื่องเดียวกันแต่ต่างกันที่คำถามและวิธีถาม สะท้อนผลหรือข้อมูลออกมาแตกต่างกัน

แล้วทำไมระยะหลังถึงมี “ตัวเอ้” ถ่ายเอกสารข่าวแจกจ่าย

ในมหาวิทยาลัย (ผมไม่แน่ใจว่ามีแบบนี้ในระดับมัธยมหรือไม่ในยุคปัจจุบัน) อาจารย์ฯ ตั้งแต่ระดับจบใหม่ๆ จนไปถึงรองศาสตราจารย์ หรือศาสตราจารย์ โดยรวมมีวิธีการอย่างหนึ่งที่คล้ายกัน คือ ถ่ายเอกสารเนื้อหาที่จะเรียนในวันนั้นๆ หรือบทนั้นๆ แจก หรือไม่ก็บรรยาด้วยแผ่นใส แล้วก็จะมีใครซักคนในห้องเรียน เป็น “ตัวเอ้” ขอแผ่นใสจากอาจารย์ไปถ่ายเอกสารแจกกัน ภาพเหล่านี้ผมเห็นมาสิบกว่าปี ตั้งแต่ระดับปริญญาตรี โท และรวมกระทั่งปริญญาเอก

มันบอกอะไรครับ? 

ผมทิ้งสองภาพและจุดเชื่อมแต่ไว้แค่ตรงนี้นะครับ ที่เหลือคุณคิดต่อเอง.. ผมเพียงอยากสรุปที่ส่วนปลายสุดว่า นี่คือภาพสะท้อนความล้มเหลวโดยสิ้นเชิงของระบบคิดของคนในสังคมไทย

ทิ้งท้ายและนอกเรื่อง สาวสวยรูปร่างดีแต่งตัวดีนางหนึ่งเดินผ่านถนนหน้าตึก ในมือถือแก้วพลาสติกใส่น้ำอัดลม เดินดูดมาสองสามอึกแล้วก็โยนแก้วไปข้างทาง วันก่อนหน้าเธอบ่นกับเพื่อนว่าแถวตึกเราสกปรกจัง ขยะทั้งนั้น คนแถวนี้นิสัยมักง่าย