ก่อนถามหาเสรีภาพสื่อ-ก่อนร้องว่าถูกคุกคาม

31 October 2008 - 15:29

ถ้าจะย้อนไปสัก ๑๐ ปีก่อน ผมเคยรู้สึกว่าข่าวสดแม้เป็นหนังสือพิมพ์ข่าวตลาดกึ่งหัวสี แต่เป็นหนังสือพิมพ์ที่ใช้ได้ ส่วนหนึ่งนั้นเพราะมีบทบาทในบางระดับกับการเคลื่อนไหวภาคประชนชน โดยเฉพาะแนวรบด้านทรัพยากรสิ่งแวดล้อม นั่นก็ตอนนั้น ต่อมาทั้งข่าวสด มติชน มติชนสุดสัปดาห์ และอาจรวมถึงศิลปวัฒนธรรม ชวนให้ผมตั้งคำถามและข้อสงสัยหลายอย่าง คำถามผมเกิดก่อนแกรมมี่เข้าซื้อหุ้น คำถามเหล่านั้นชวนให้ผมในตอนนั้นที่มีความพร้อมที่จะบอกรับแทนการหาซื้อตามแผงเป็นวันๆ เปลี่ยนใจไม่บอกรับ และถึงจุดหนึ่งผมตัดสินใจเป็นที่สุดว่าจะไม่ซื้อหนังสือใดในเครือมติชนอีก นับจากมติชนสุดสัปหดาห์ฉบับ “สุวรรณแพะ” ก่อนหน้าคุณสนธิประกาศบนเวทีพันธมิตรร่วมปี

ใครไปใครมาบ้านผม รวมถึงคนรู้จักมักคุ้นจะรู้ดีว่าก่อนหน้าสุวรรณแพะ ผมซื้อมติชนสุดสัปดาห์แทบทุกสัปดาห์และฉบับรายวันแทบทุกวัน บัดนี้ที่กองเป็นตั้งๆ ฝุ่นจับเขลอะ ไม่มีเล่มใหม่เพิ่มเข้ามา ส่วนหนังสือพิมพ์ก็ทยอยเอาไปห่อขี้แมว! กองไว้ก็รกบ้าน ขายกิโลก็ได้ไม่กี่ตังค์

ในบรรดาคนมติชน ผมรู้สึกในหลายครั้งหลายคราวว่าคุณ “บุญเลิศ ช้างใหญ่” นั้นใช้ได้ในหลายบทความ กระทั่งสะดุดกับข้อเขียน “คุกคามสื่อ-สื่อคุกคาม” มติชนรายวัน ๓๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ ที่ถูกหยิบมาพูดถึงในข่าวเช้า “พี่ปอง-น้องเก๋” ทำให้จำเป็นต้องขวนขวายไปหาอ่าน เพื่อทราบความโดยละเอียด จบอักษรตัวสุดท้ายในรอบที่สอง คุณบุญเลิศตั้งคำถามผิด!!

ก่อนที่ฐานันดรที่ประหนึ่งเป็นอภิสิทธิ์ชนอย่างสื่อที่ใครแตะต้องไม่ได้ จะพ่นวลีโก้ๆ อย่าง “คุกคามสื่อคือคุกคามประชาชน” หรือ “เสรีภาพของสื่อคือเสรีภาพของประชาชน”  สื่ออย่างคุณบุญเลิศได้ถามตัวเองก่อนหรือไม่ว่าคุณได้ทำหน้าที่อย่าง “ตรงไปตรงมา” และ “ตรงตามความเป็นจริง” มากน้อยแค่ไหน ได้ทำหน้าที่ครบถ้วนบริบูรณ์หรือยัง

พวกคุณเคยกล้านำเสนอความจริงอย่างตรงไปตรงมามากน้อยแค่ไหน กี่ศูนย์จุดศูนย์เปอร์เซ็นต์ในบรรดาพวกคุณที่ได้ทำหน้าที่อย่างนั้น?

คุณบอกว่า “สิ่งที่ควบคู่ไปกับเสรีภาพของสื่อก็คือ การเคารพในสิทธิในการรับรู้ข่าวสารของประชาชน” คุณตกไปอย่างหนึ่งไหมว่าข่าวสารนั้นต้องเป็นความจริงและตรงไปตรงมา

และพูดอย่างสวยหรูว่า “ผู้ประกอบวิชาชีพสื่อที่แท้จริงต้องรักและหวงแหนพร้อมที่เอาชีวิตและอิสรภาพเข้าแลกเพื่อพิทักษ์ปกป้องเสรีภาพ” ถ้าอย่างนั้นที่เห็นและเป็นอยู่แทบไม่มี “ผู้ประกอบวิชาชีพสื่อที่แท้จริง” ห้าปีภายใต้รัฐบาลทักษิณและต่อเนื่องถึงปัจจุบัน ผมเห็นมีแต่ “ไทยโพสต์” และ “แนวหน้า” เท่านั้นที่ตรวจสอบการทำงานของรัฐบาลอย่างต่อเนื่องและตรงไปตรงมา อย่างที่อาจจะเรียกได้ว่า “ยืนซด” แต่กลับไม่เห็นบทบาทดังกล่าวปรากฎผ่านมติชน

พวกคุณทำอะไรในช่วงนั้น นอกจากทำตัวเป็นสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ พลิกไปพริ้วมาให้อยู่รอด ถามจริงเถอะคุณไม่เคยรู้สึกอายบ้างหรือที่อวดตัวว่าเป็น “หนังสือพิมพ์คุณภาพ เพื่อคุณภาพของประเทศ”

มีสักกี่ครั้งที่พวกคุณเอาชีวิตและอิสระภาพเข้าแลกจริงๆ โดยเฉพาะการสู้กับอำนาจใหญ่ๆ อย่างอำนาจรัฐ ส่วนใหญ่ที่ตายๆ ไปก็เฉพาะเหตุกับอิทธิพลท้องถิ่นไม่ใช่หรือ แค่เขาบีบด้วยโฆษณา-ให้โฆษณา ชวนกินข้าว ให้ตั๋วเครื่องบิน ฯลฯ ขี้ครานจะกราบกรานไปสวามิภักดิ์แทบเท้า

แต่ถ้าใครกระทบพวกคุณหน่อยก็โวยวายโหวกเหวกเป็นเด็กๆ จะเป็นจะตายกันขึ้นมา ทั้งที่ตัวเองไม่เคยส่องกระจกไม่เคยทำหน้าที่ตัวเองให้ปรากฏจริง แค่นั้นแหละที่พวกคุณ-สมาคมของพวกคุณเป็น กี่ปีๆ คุณก็เป็นอยู่อย่างนั้น ไม่นับรวมวิธีเสนอข่าวที่มันไร้สาระ-น้ำเน่าพอๆ กับละครหลังข่าว ไม่นับรวมสิ่งที่เขากล่าวหากันว่าพวกคุณ “เซนเซอร์ตัวเอง”

คุณบุญเลิศได้ตระหนักหรือไม่การไม่ทำหน้าที่เสนอความจริงอย่างตรงไปตรงมา ไม่รักษาอุดมการณ์ (วลี) ที่คุณเกาะกุมเป็นเครื่องคุ้มกันนั้น แท้จริงแล้วคือการคุกคามประชาชน

คือ การคุกคามความจริงที่ประชาชนพึงได้รับ และที่หนักกว่านั้นคุณกำลังทำร้ายประชาชน ทำร้ายสังคมทั้งสังคมให้วิบัติ โดยที่คุณไม่เคยและไม่ต้องรับผิดชอบหรือแสดงความรับผิดชอบอะไร

ตัวอย่างระยะใกล้อย่างกรณีข่าวสดจงใจบิดเบือนบทสัมภาษณ์สมเด็จพระเทพฯ ข่าวสดได้แก้ไขแล้วหรือไม่อย่างไร และในฐานะพสกนิกรข่าวสดได้ขออภัยโทษหรือยัง ได้ทำหรือยัง!! หรือจะจริงอย่างที่เขานินทากันว่าพวกคิดล้มล้างสถาบันเป็นอีแอบซุกในมติชนก็ไม่น้อย?

กรณีคุณตี๋ ที่ข่าวสดไปกล่าวหาว่ามือกำระเบิดซ้ำสองวัน พวกคุณได้ทำการแก้ไข แสดงความรับผิดชอบแล้วหรือยัง? ได้ทำหรือยัง!!

ในช่วงต้นของการยึดทำเนียบ ข่าวสดได้ทำหน้าที่อย่างดีที่สุดด้วยการขุดค้นว่าห้องน้ำทำเนียบห้องไหนราดไม่สะอาด มีร่องรอยอุจจาระอีกกี่แถบ มีฉี่ไม่ลงโถกี่หยด ปลาหลังไทยคู่ฟ้าตายกี่ตัว แต่ก็แปลกที่บกพร่องจนน่าตกใจที่มองไม่เห็นป้ายเตือนต่างๆ ที่พันธมิตรติดไม่พันธมิตรล้ำพื้นที่ ไม่เข้าตึก ป้ายขอให้รักษาสมบัติ ขอให้รักษาความสะอาด จัดเขตโซนปลอดบุหรี่ การช่วยกันรักษาความสะอาด น้ำจิตน้ำใจต่างๆ และอีกมากมาย รายละเอียดเหล่านี้กลับไม่เคยปรากฏในข่าว

ภายในหนึ่งปีถ้าจะให้ทำรายการว่าสื่อในเครือมติชนทั้งหมด ให้ข้อมูลเท็จ บิดเบือนและไม่ได้ทำหน้าที่เสนอความจริงอย่างตรงไปตรงมาผมว่ายาวเป็นหางว่าว และไม่เลยสักครั้งที่พวกคุณแสดงความรับผิดชอบ สื่ออย่างพวกคุณส่วนใหญ่ทำตัวเป็นเด็กเอาแต่ใจร้องแต่จะเอาเสรีภาพ แต่ไม่เคยมีเลยที่เสรีภาพของพวกคุณจะมาพร้อมกับความรับผิดชอบ หลายครั้งเสรีภาพของคุณก็มากเกินขอบเขตจน “กร่าง” ไปบีฑาเสรีภาพของคนอื่น และเสรีภาพของคุณไม่ตั้งอยู่บนความถูกต้องตรงไปตรงมา เสนอความตามที่เป็นจริง

ถามเพิ่มว่า คุณได้ดำเนินการอย่างใดอย่างหนึ่งหรือไม่ เมื่อมี “สิ่งปนเปื้อนอื่น” ปลอมปนมาสวม “คราบ” สื่อ แล้วทำในสิ่งที่ไม่ถูกต้องเหมาะสม

ถามเพิ่มว่า คุณได้ทำตัวเป็น “แมลงวันตอมแมลงวัน” เพื่อกลั่นนกรองให้พวกคุณได้ทำหน้าที่อย่างถูกต้องตรงไปตรงมาหรือไม่

คุณอาจจะไพล่เข้าใจไปเองว่าการตอบโต้ของพิธีกรบนเวทีพันธมิตรฯ หรือคำประกาศงดซื้อสื่อในเครือมติชนว่าเป็นการคุกคามสื่อ หรือสื่อคุกคามสื่อ ก่อนที่คุณจะเริ่มคิดอย่างนั้น ผมอยากถามคุณบุญเลิศว่าคุณรู้จักการแซกแซงทางสังคมหรือไม่ เป็นวิธีการที่มีใช้กันโดยทั่วไป บ้านเราอาจจะเรียกว่าการคว่ำบาตร อย่าเพิ่งร้อนรนกับกองกระดาษเปื้อนน้ำหมึกของเครือคุณที่เหลือเกลื่อนแผง ตั้งสติและค่อยๆ คิดเถิด และอย่าโบ้ยให้เป็นความรับผิดชอบเป็นคอลัมน์ๆ ไป ทั้งที่ปัญหามาจากกองบรรณาธิการและฝ่ายบริหาร มองเห็นอย่างที่เป็นไปว่านี่คือกระบวนการคัดกรองรูปแบบหนึ่งที่ถ้าพวกคุณไม่ปรับตัวให้ตรงต้องตามอุดมการณ์ คุณก็ยืนอยู่ไม่ได้

ถามอีกที คุณรู้จักการลงประชาฑันท์ไหม ถ้าคุณรู้จัก ก็โปรดเข้าใจตามนั้น

คุณอาจจะไพล่เข้าใจคลาดเคลื่อนสับสนปนในภาพว่าคุณสนธิก็ดี คุณอัญชลีก็ดี เป็นสื่อ ที่คุณว่าก็ไม่ผิดหรอกในตัวพวกเขา แต่คุณเข้าใจบริบทและสถานะผิดพลาด ผิดพลาดที่คุณสนธิอยู่ในและพูดในฐานะแกนนำพันธมิตรฯ คุณอัญชลีก็ทำหน้าที่ในฐานะพิธีกรเวทีฯ เขามีสิทธิเต็มที่จะวิพากษ์วิจารณ์ อย่างน้อยก็ในสถานะความเป็นพันธมิตรคนหนึ่ง คุณไม่ควรจะเลือก “หมวกผิดใบ” มาสวมให้แล้วตั้งแง่ตำหนิ

คุณบุญเลิศครับ ไม่ใช่นักการเมืองเลวอย่างเดียวที่เป็นปัญหาใหญ่ของสังคม สื่ออย่างพวกคุณนั่นแหละที่เป็นปัญหาใหญ่ที่ต้องจัดการโดยเร่งด่วน ถ้าสื่ออย่างพวกคุณได้ทำหน้าที่อย่างดี รายงานความจริงอย่างตรงไปตรงมา เชื่อเถอะว่าบ้านเมืองไม่ตกอยู่ในสภาวะใกล้หายนะอย่างนี้ เชื่อเถอะว่าคงไม่เกิดปรากฏการณ์คนแห่ติดเอเอสทีวี และเชื่อเถอะจะไม่มีวันมีพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยเป็นอันขาด ลองส่องกระจกดูตัวเองเถิดคุณบุญเลิศ..ด้วยความเคารพ

ความเดิมประเด็นใกล้เคียงกัน

• เลือกที่จะไม่เลือก (0.500)
• คนดีใช่ว่าจะทำในสิ่งที่ถูกต้องเสมอ (0.500)
• โศกนาฏกรรมรถตู้ยะลา:คิดได้แค่นี้ (0.500)
• เผาเถอะครับ (0.500)
• เขาเรียกว่า"เนรคุณ" (0.500)
• เขารู้ตัวและยอมรับแล้วว่า.. (RANDOM - 0.500)

n/e   หมวด: ทัศนะ    Print