น้ำพริกแมงดา

หลายวันก่อนไปตลาดมีน (มีนบุรี) รอยต่อตัวเมืองกับชนบทของกรุงเทพ ผ่านตาเห็นแม่ค้าขายแมงดาอยู่ข้างทางนึกถูกใจ ซื้อมาสองตัว ตัวละ ๑๕ บาท ตั้งใจว่าเย็นนั้นจะกินข้าวสวยร้อนๆ กับน้ำพริกแมงดา กลับมาแถวที่พักมีงานเลี้ยงคนเขาเอาของเหลือจากงานมาให้หลายอย่าง แผนการณ์น้ำพริกแมงแมงดาจึงต้องชะลอไปก่อน

แรกทีเดียวตั้งใจจะให้ว่าที่น้องสะใภ้เป็นคนทำ รายนั้นทำหน้าแหยๆ บอกทำไม่เป็น นี่ก็กลับบ้านไปเสียแล้ว เมื่อเช้าไปเดินตลาดซื้อ ดอกไม้ แป้งน้ำหอมเตรียมไหว้พระสงกรานต์ที่ห้อง จะซื้อกับข้าวด้วย ตั้งใจจะทำแกงส้มหม้อใหญ่ไว้กินหลายวัน อยู่คนเดียวกับหมาแมว ปรุงทำไมหลายมื้อ แต่สะดุดนึกถึงแมงดาที่ซื้อมาเลยหาปลาทูกับของทำน้ำพริกติดมือกลับมา

แมงดาถ้าพูดกว้างๆ มีสองชนิด แมงดานา กับแมงดาทะเล เป็นสัตว์จำพวกแมลงทั้งคู่ แมงดานาเป็นแมลงจ๋า ส่วนแมงดาทะเลเป็นพวกกุ้งปู พวกกลายๆ ของแมลง ภาษาอังกฤษเรียกแมงดาทะเลว่า Horseshoe crab บ้างเรียก king crab (Limulus polyphemus) ส่วนแมงดานา เขาเรียก giant water bugs หรือ toe-biters แมงกัดหัวแม่เท้า เข้าใจตั้งเนาะ ในวิกิไทยใครไม่ทราบทะลึ่งแปลงจิงโจ้น้ำ (water strider) เป็นแมงดานา คนละเรื่องเลย

ที่จะพูดน้ำพริกแมงดา จะพูดถึงแต่แมงดานา เพราะไม่เคยเห็นใครเอาแมงดาทะเลมาทำน้ำพริก

ตอนเด็กๆ ช่วงใดช่วงหนึ่งของหน้าทำนา ผมจำไม่ได้แล้ว เห็นแถวบ้านเขาขึงกัดสีดำๆ บนลำไม้ไผ่สูงๆ ปักเป็นสี่ทิศ ข้างในมีหลอดไฟเข้าใจว่าเป็นแบล็คไลท์เอาไว้ล่อ เด็กๆ เห็นเป็นเรื่องสนุกไปมุงดูกัน ปัจจุบันแมงดาที่ขายตามตลาดเป็นแมงดาเลี้ยง เขาเพราะเลี้ยงจึงขายได้ทั้งปี แต่สังเกตว่ากลิ่นจะไม่ฉุนจัดเท่าแมงดาตามธรรมชาติ

ภาคใต้มีใบไม้ประเภทหนึ่ง ชื่อ ใบทำมัง (สะกดอย่างไรไม่ทราบ) มีกลิ่นฉุดจัดคล้ายแมงดา นิยมเอามาตำน้ำพริกแทนแมงดา

การเลือกแมงดามาตำน้ำพริก ควรเลือกเอาเฉพาะแมงดาตัวผู้ กลิ่นจะฉุนจัดจ้านกว่า อย่าถามผมว่าเลือกแมงดาตัวผู้ดูยังไงนะครับ ..ไม่บอก ตามสูตรแนะนำให้ใช้แมงดาตัวผู้ล้วนๆ สักตัวสองตัวเป็นพอ แต่ห้ามใช้แมงดาในสภาผู้แทนฯ เพราะกลิ่นไม่ฉุนแต่คาว!ได้แมงดามาแล้วย่างไฟให้สุก ไหม้หน่อยๆ ตำกับน้ำพริกปกติก็ใช้ได้ อร่อยได้แล้ว

น้ำพริกแมงดามื้อเที่ยงวันนี้เป็นสูตรนอกตำราส่วนตัว ใครจะเอาไปใช้ก็ตามสะดวกนะครับ ผมไม่มีอะไรให้ปิ้งย่าง มีแค่กะทะไฟฟ้าอันนึง เลยเอากะทะมาเสียบปลั๊กเปิดไฟให้ร้อน ร้อนได้ที่ ใส่แมงดา ปลาทูชิ้นพองาม พริกสด หอม และกะปิ ปิดฝา แล้วคอยพลิกไปมาให้ได้ที่ สุกเกรียมน้อยๆ แล้วตักมาใส่ครก ตำให้แหลกละเอียด หรือจะหยาบก็ได้ตามใจชอบ

ถ้าชอบน้ำพริกแห้งๆ ก็ไม่ต้องใส่มะนาว จะได้น้ำพริกแมงดาแห้งดังรูป ตักข้าวสวยร้อนๆ ตักน้ำพริกแมงดาสักช้อนสองช้อน มีปลาทูทอดเคียงอีกนิด ผักอีกเล็กน้อย แค่นี้ก็อร่อยได้แล้วครับ