ตั้งศาลเตี้ยเถอะครับ

ไอ้ผมแม้จะเป็นคนเรียนทางชีวะ แล้วหนักไปทางชีววิทยาทางทะเลกับสัตววิทยา แต่วิชาแขนงหนึ่งที่อยู่ในสนใจของผมเสมอคือวิชาด้านสิ่งแวดล้อม การบำบัดน้ำเสียกับมลพิษสิ่งแวดล้อมมักเป็นตัวเลือกหนึ่งเสมอ ตอนฝึกงานสมัยสิบกว่าปีก่อนผมไปอยู่นิคมอุตสาหกรรมบางปู สมุทรปราการ ผมอยู่ส่วนการตรวจคุณภาพน้ำ ก็เลยเข้าๆ ออกๆ บ่อบำบัดน้ำ ตรวจน้ำทิ้งโรงงาน ฯลฯ ตอนเรียนโทก็ด้วยความที่เลือกเรียนตามใจผมเลยไปเรียนวิชามลพิษทางน้ำ ก็ว่ากันโดยละเอียด

ได้ฟังและอ่านข่าวเรื่องน้ำเสียปลาตายที่อ่างทองทำให้ผมนึกถึงประสบการณ์สมัยเด็ก ตอนเรียนประถมหน้าแล้งบ่อยที่ปลาตายลอยฟูฟ่องทั้งคลองเพราะโรงงานยางพาราที่อยู่ต้นน้ำตรง อ. นาบอนแอบปล่อยน้ำเสียลงคลอง ปกติเขาก็ปล่อยอยู่แต่ถ้าหน้าน้ำหลากมันไม่ค่อยมีปัญหา มันโดนทำให้เจือจางเพราะน้ำในคลองมีมาก ประสบการณ์ที่ปัตตานีตอนเรียน ป.ตรี ก็เหมือนๆ กัน โรงงานยางพาราขนาดใหญ่ที่ยะลาแอบปล่อยน้ำลงในแม่น้ำปัตตานี

ไ,]4k;tปอยู่บางปู ก็พบว่าโรงงานแบตเตอรี่ 3K แอบปล่อยน้ำความร้อนสูงกว่ากำหนดลงคูระบายน้ำ ไอ้ผมที่ไปวัดโดนไปมือแทบสุกก็ว่าได้ โรงงานของคุณบรรหาร ศิลปอาชา (เขาบอกว่างั้น) เหมือนจะเป็นโรงงานแยกเกลืออะไรซักอย่าง แอบต่อท่อตรงเข้าท่อใหญ่ที่ปล่อยลงทะเลโดยไม่ต่อเข้าท่อที่เข้าสู่ระบบบำบัด แปลความคือไม่ได้บำบัดและไม่ต้องจ่ายค่าบำบัด เพราะถ้าคุณภาพน้ำก่อนเข้าระบบบำบัดแย่มากและต้องจ่ายแพง เขาว่ากันว่าแถวนิคมอุตสาหรกรรมนี่ใครติดสินบนบ้างให้ดูที่ถึงขยะและก็เครื่องใช้สำนักงานในนิคมฯ แค่นั้นครับไม่ต้องอธิบายต่อ

 ผมก็พยายามฟังความว่ามันเกิดอะไรขึ้นอย่างไรปลาถึงตายขนาดหนักแบบนั้น ทฤษฎีหนึ่งคือเรือบรรทุกน้ำตาลที่จมเมื่อช่วงก่อนหน้านั้น แล้วบ่ายวันนี้ก็เห็นมีการเอาเครื่องวัดค่าออกซิเจนในน้ำมาวัดอวดแล้วสรุปว่าปลาตายเพราะออกซิเจนต่ำ ฟังดูเข้าที่..แล้วยังไง?

ขอโทษนะครับถ้าอยู่กรมควบคุมมลพิษแล้วคิดได้แค่นั้น ไปขุดรูอยู่เถอะครับ!

วันเดียวกันกรมควบคุมฯ กับรองผู้ว่าฯ แถลงผมฟังแล้วก็ อ้อเขาทำกันแบบนี้เหรอ?

 เอางี้นะครับ ระยะทาง ๗ กม. และคิดรวมกับวันที่เรือล่มและดูจากความเร็วกระแสน้ำ ผมว่ายังไงก็ไม่ใช่ แล้วมันก็ต้องวัดได้ด้วยนะครับ ว่าอะไรไปย่อยสลายน้ำตาล แล้วไอ้ตัวที่ว่านั้นต้องมีปริมาณสูงมากคือต้องเกิดการบูมจนเกิดภาวะขาดออกซิเจนลงเฉียบพลัน  นึกถึงกรณีที่เคยได้ยินกันบ่อยเรื่อง red tide นะครับ น้ำต้องนิ่งมากพอควรด้วย แต่นี่มีเขื่อนช่วยน้ำไหลตลอดเวลา 

อย่างไรมันก็ไม่ใช่ เรือบรรทุกน้ำตาลเป็นได้แค่แพะ และเป็นได้มากสุดแค่ปัจจัยร่วม

ข่าวตอนค่ำบอกว่าไปเจอว่ามีการแอบฝังท่อลงในดินแอบปล่อยน้ำลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยา นั่นและครับจำเลยตัวจริง

ผมเคยพานักศึกษา ม.เกษตร บางเขนไปดูงานที่โรงงานผงชูรสของอะยิโนะโมโต๊ะที่พระประแดงครับ ไปดูขั้นตอนโดยละเอียดและก็ดูระบบบำบัดน้ำเสีย ครับเป็นระบบที่ถือได้ว่าดีมากตามประสบการณ์ผมนะครับ แต่คุณครับไอ้น้ำก่อนเข้าระบบบำบัดน่ะ ถ้าคุณว่าน้ำคลองแสนแสบหรือคลองต่างๆ ในกรุงเทพเลวยัง น้ำก่อนเข้าระบบบำบัดแลวกว่าระดับบิดาคลองแสนแสบครับ

ถ้าแอบปล่อยหน้าน้ำหลากไม่มีปัญหามากครับ ที่ว่าไม่มีปัญหามากคือไม่เห็นผลชัดเพราะมันถูกเจอจาง แต่ถ้าหน้าแล้งที่น้ำน้อยล่ะครับ? น้ำเสียไม่ได้แปลว่ามันไม่มีค่านะครับ น้ำเสียจากกระบวนการต่างๆ โดยส่วนใหญ่ และโดยเฉพาะจากโรงงานผลิตผงชูรสเต็มไปด้วยสารอาหารที่จำเป็นสำหรับสาหร่ายเซลล์เดียว จุลินทย์และและพวกที่ใช้สารอินทรีย์พวกนี้

ผมสังเกตภาพน้ำว่ามีสีเขียวแสดงว่าโดยปกติมีสารอาหารอยู่สูงในน้ำแล้วมีพวกสาหร่ายเซลล์เดียวอยู่มาก ถ้ามีการแอบปล่อยน้ำเสียมาอย่างต่อเนื่องก็หมายความว่าระดับจุลชีพพวกนี้ก็สูงอยู่แล้ว มาเจอปล่อยช่วงหน้าแล้งก็หนักสิครับ แล้วโดยธรรมชาติของพื้นที่ที่มีการเลี้ยงปลากระชัง ออกซิเจนจะต่ำกว่าปกติอยู่แล้วและมีสารอาหารสูงเป็นปกติ เพราะมีปลารวมกันอยู่มาก มีการขับถ่ายของปลา มีเศษอาหารเหลือ ฯลฯ พื้นที่แบบนั้นอุดมด้วยโปรตีนและสารอาหารอื่น

ประสบการณ์ปลากระชังผมพบมาโดยตัวเองช่วงศึกษาอ่าวปัตตานี กรมประมงไปส่งเสริมเลี้ยงปลาในอ่าว แล้วยังไงครับ เกิดสาหร่านผักกาด (Ulva sp.) ระบบบาด แล้วไงต่อ?..ฉิบหายทั้งอ่าวครับ!

กรณีของอ่างทองก็คือเรื่องเดียวกันกับที่ผมเล่ามา เจอมาครับ ฟังรองผู้ว่าฯ แก้ปัญหาก็แปลกแปร่ง แล้วแปลกยิ่งขึ้นที่พยายามโยนบาปใส่เรือบรรทุกน้ำตาล ขณะนี้ชาวบ้านล้อมโรงงานอยู่ รองผู้ว่าฯ ก็ติดอยู่ข้างใน แถมแจ้งความจับนักข่าวที่จะเข้าไปทำข่าวด้วย …หมายความว่าอย่างไร?

ว่าก็ว่านะครับ ชาวบ้านจับโจรถูกตัวแล้ว โจรที่คือโรงงานผงชูรสอายิโน๊ะทาการะที่แอบปล่อยน้ำเสีย แล้วทำไงเมื่อระดับจังหวัดออกอาการแปร่งๆ? รอฤาษีเหรอครับ อย่าหวังจะดีกว่า ตอนนี้ท่านบำเพ็ญตบะอยู่อีกนานครับกว่าจะตื่นขึ้นมาอีกครั้ง

จะเผาโรงงานก็เผาเถอะครับ จะแถมจวนผู้ว่าพ่วงมาด้วยก็ดี ไม่ต้องพูดกันมากเรื่องมากความ

จบท้ายฝากคำใต้ไว้ว่า “คนที่จะทำงานบนอำเภอได้มันต้องจบ ปวช. จบปริญญา คนที่จะเผาอำเภอมันไม่จำเป็นต้องจบอะไร”