คนดีใช่ว่าจะทำในสิ่งที่ถูกต้องเสมอ

8 March 2007 - 09:31

ประสบการณ์ในหลายช่วงชีวิตสอนหลักคิดให้ผมอย่างหนึ่ง คือ “คนดีใช่ว่าจะทำในสิ่งที่ถูกต้องเสมอ“ ด้วยเพราะว่า “คนดี” มักจะเปี่ยมไปด้วยคุณธรรมชนิดหนึ่งที่เรียกว่า “ความกรุณา” ทำให้การตัดสินถูดผิดใด บ่อยครั้งไม่เป็นไปอย่างที่ควรเป็น การตัดสินบนพื้นฐานความถูกต้องมักไม่ถูกนำมาใช้และเกิดอาการลักลั่น

ประสบการณ์สอนผมอย่างนั้น และคนซึ่งคาดหวังว่าคนดีจะตัดสินให้สิ่งใดเป็นไปตามหลักความถูกต้องจึงมักจะผิดหวังอยู่เนื่องๆ

ฯณฯ พล.อ. สรุยุทธ์ จุลานนท์ นายกรัฐมนตรี ย้ำเตือนให้ผมต้องกลับมานึกถึงหลักคิดนี้อีกครั้ง โดยเฉพาะความลักลั่นในการติดสินใจต่างๆ จนไม่เป็นไปในทิศทางที่ยืนอยู่บนความถูกต้อง เรื่องไอทีวี เป็นหนึ่งในหลายเรื่องๆ ที่เด่นชัดสุด

พลันที่ท่านรับปากในเบื้องแรกว่าพนักงานไอทีวีจะไม่ตกงาน และต่อเนื่องด้วยจอจะต้องไม่ดับ ตามด้วยการแถลงอย่างเป็นทางการหลังการประชุมแบบลับๆ ล่อๆ ไม่ลงในรายงานประชุม (=โปร่งใส?) แถลงเดินหน้าอุ้มไอทีวี อังคารถัดมาทำท่าว่าเรื่องจะเดินไปบนความถูกต้องชอบธรรมอย่างที่ควรเป็น แต่เพียงข้ามคืนอะไรก็ผันกลับไปอีกทาง พลันที่กฤษฎีกาตอบข้อกฏหมาย ท่านถึงกับโทรศัพท์ไปบอกคนไอทีวี “ยินดีด้วย”

ข่าวค่ำและดึกของวานนี้พูดถึงอีกเรื่อง การประชุม ก.ตร. นัยว่ามีวาระแต่งตั้งผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติคนใหม่ ท่านถอนเรื่องพร้อมให้เหตุผลสั้นๆ เพียงว่า “สงสารโกวิท” กระทั่ง พล.ต.อ.เสรีพิศุทธ์ ให้สัมภาษณ์ทางสถานีวิทยุเมื่อคืนนี้ “ลำพังจะแต่งตั้ง ผบ.ตร. สักคนยังไม่กล้า และจะบริหารประเทศอย่างไร”

เขาว่ากันว่า “คนแก่ขี้สงสาร” ทำให้การติดสินใจเรื่องต่างๆ จะยึดความสงสารเป็นที่ตั้ง การมีเมตตาต่อผู้อื่นเป็นคุณธรรมขั้นสูง แต่ท่านจะจัดวางความสงสารของท่านไว้ที่ใด บนขื่อแปของบ้านเมือง หลักกฎหมายและนิติธรรม มาตรฐานความถูกค้องดีงามของสังคม ความยุติธรรมและเท่าเทียม?

(บางคนบอกนี่คือการ สามานยฉัน เฮ่ย สมานฉันท์ — ลองมาพูดใกล้ๆ พ่อจะให้”ตีง”ไปกิน)

ตอนนี้ก็เริ่มฮึ่มๆ และพูดกันหนาหูเรื่องพนักงาน รสพ. พนักงานรัฐวิสาหกิจ ที่ถูกเลิกจ้าง ท่านจะเอายังไง ผมก็อดสงสัยไม่ได้ว่าความสงสารจะมีหลายระดับและรูปแบบหรือเปล่า? แล้วก็โน่นที่เริ่มพูดกันมากขึ้นทุกวัน ทหาร ตำรวจ ข้าราชการอื่นๆ ที่ทำงานในพื้นที่เสี่ยงภัยที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ว่ากันว่ามีเงินตกเบิกอีกเยอะแยะที่ยังไม่ได้จ่าย นั่นก็ข้าราชการแท้ๆ ที่เอาชีวิตไปวางบนกับระเบิด และห่ากระสุน ท่านจะมองคนเหล่านั้นด้วยสายตาของความสงสารแบบไหน? เปล่าเปลืองจะพูดถึง ศ.อบต. ที่ว่ากันว่าก็ยังไม่ได้เงินทำงาน

ด้วยความเคารพ (กับคำว่า “คนดี”) ขอพูดเรื่องภาคใต้ ๑ ย่อหน้าเถอะ (“ผมไม่พูดไม่ได้” — สำนวนคุณสนธิ ลิ้มฯ) ผมกำลังรู้สึกว่าเห็นจะจริงอย่างคุณโรจน์ ฯ (เปลวสีเงิน) ว่า คำขอโทษของท่านเข้าทำนอง “คำมักง่าย” ท่านมีนโยบายว่าจะ “อำนวยความยุติธรรม” ตีความตามท่านว่า ถ้าเราจะจับใครเราก็จะไม่จับแพะ (แพะเป็นตัวๆ ในหมู่บ้านแถบนั้นมีเยอะมาก หมู่บ้านนึงมีเป็นร้อย ๆ) และดำเนินการอย่างตรงไปตรงมาตามกระบวนการยุติธรรม ..แต่ขอโทษครับ ทำไมมันมีแค่ซีกเดียว? ใครที่สั่งสลายม็อบและทำร้ายชาวบ้านกรณีตากใบ หรือตำรวจที่ยิงเด็กตายที่สะบ้าย้อย ท่านจะอำนวยความยุติธรรมเมื่อใดและอย่างไร? ช่วยลากคอมาหน่อยสิตั้งแต่ระดับคนสั่งการ คนทำ คนทุบคนกระทืบ จนมาถึงพวกที่ช่วยกลบเลื่อน (ประเภทคิดอะไรไม่ออกก็กรอกสีผมน่ะ) ทำให้ดูหน่อย ถ้าผมเป็นชาวบ้านที่นั่น ถ้าผมยังใช้ชีวิตอยู่แถวนั้นเหมือนเมื่อสิบกว่าปีก่อน เชื่อเถอะ..ท่านจะพูดอะไรผมไม่บ้าไปกับท่านด้วย ต่อให้พับคำขอโทษใส่เครื่องบินมาโปรยเหมือนไอ้นกปัญญาอ่อนเมื่อครั้งกระโน้น

(นึกถึง พล.อ.สรุยุทธ์ แล้วผมเผลอนึกถึง องคมนตรีอีกคน คือ คุณพลากร สุวรรณรัตน์ แล้วก็นึกเห็นอนุาสาวรีย์ท่าเทียบเรือปัตตานัใหม่ที่จมอยู่ในโคลน ซึ่งท่านสร้างไว้สมัยเป็นผู้ว่าปัตตานี หรือเงินร้อยหรือสิบบ้านของยูเอ็นดีพี ที่เอาไปทำโครงการกับชาวบ้านแล้วปล่อยให้ข้าราชการเอาไปงาบเล่น สมัยที่ท่านเป็น ผอ.ศ.อบต.)

กลับมาที่ไอทีวี ผมนึกไม่ออกว่าใจท่านคิดอะไร เอาความสงารเป็นธงนำในการแก้ปัญหา จอจะดับ พนักงานจะตกงาน ท่านเป็นเดือดเป็นร้อนอะไรนักหนา หรือว่าท่านในอายุขนาดนี้เกิดอาการที่เรียกว่า “สับสน” แยกสิ่งที่ถูกที่ควรไม่ออก ผมก็นึกไม่ออกครับ ว่าคนที่เคยเป็นทหารกล้า อยู่หน่วยที่ต้อง “ฆ่า” และฆ่าไปไม่รู้เท่าไหร่ในสนามรบ คือ ฆ่าตามหน้าที่ (ในภควคีตา ก็ว่าไว้อย่างนั้น) แต่ครั้นพอวัยล่วงเลยความกล้าหาญในการทำหน้าที่กลับเหลือเพียง “ศูนย์”

แต่ก็มีภาพตรงข้ามชวนให้ยากที่จะเข้าใจอีกเช่นกัน หลังที่ ครม. ชุดของท่าน ออกมติ “เช็คเด้ง” แก้ปัญหาหนี้สินเกษตรกรภาคอีสาน ที่เคยเดินเท้ามาขอความช่วยเหลือ ท่านก็รับปากไป แต่เหมือนว่าจะเป็นการ (คำใต้) “หลอกดอก” คือไม่ได้ทำอะไรเลย จนที่วันนี้เขาเดินมาถามท่านอีกครั้ง ก็ “ไม่มีเสียงตอบรับจาก นายกฯ ที่ท่านเรียก” กระทั่งมาปีนทำเนียบก็เพิกเฉย หรือจำนวนคนเดือนร้อนมากกว่า และอีกหลายสิบหลายร้อยที่รอข้างหลัง ที่ถ้าไม่ช่วยก็ฉิบหายกันไป มีน้ำหนักมีความสำคัญน้อยกว่างูเห่าร้อยกว่าตัวที่ท่านจะเอามาใส่ตะกร้าล้างน้ำ ..เช่นนั้นหรือ

ความที่เป็นนักสัตววิทยา ที่เคยศึกษาพฤติกรรมสัตว์หลากชนิด เจอนายกฯ ท่านนี้ ผม”ไปไม่เป็น”ครับ

สิ่งดีอย่างเดียวที่ผมระลึกได้ในขณะนี้ คือ ท่านเป็นคนที่ตอกย้ำหลักคิดของผมที่ว่า “ใช่ว่าคนดีจะทำในสิ่งที่ถูกต้องเสมอไป” เลยจากนี้ไปแล้วผมจะจดจำท่านในฐานะที่เป็นตัวอย่างและเป็นคำอธิบายหลักคิดนี้

ศรัทธาสร้างไม่ง่าย แต่สลายเร็วเหลือเชื่อ ..แค่ห้าเดือนเองครับ